Pardus:SSS
PardusWiki saytından
SSS haqqında
Aşağıda, Pardus Proyekti haqqında Sıxca Soruşulan Sualları görəbilərsiniz.
Burada cavabını tapa bilmədiyim sualları hara göndərməliyəm?
Burada yanıtını bulamadığınız sorularınızı yanıtlamamız ve SSS'ye eklememiz için, sorularınızı bilgi
pardus.org.tr adresine gönderebilirsiniz.
Proje hakkında
Pardus Proyekti nədir?
Pardus Projesi, TÜBİTAK - UEKAE tərəfindən başladılan və davam etdirilməkdə olan, informasiya oxucu-yazıçılığına sahib kompüter istifadəçilərinin təməl masaüstü ehtiyaclarını hədəfləyərək; mövcud Linux paylamalarının üstün tərəflərini anlayış, arxitektura ya da kod olaraq istifadə edən; otonom sistemə evrilebilecek bir quruluşlandırma çərçivəsi və vasitələri ilə quraşdırılma, quruluşlandırma və istifadə asanlığı təmin etmək üzrə inkişaf etdirilən bir GNU/Linux ortaya qoymağı hədəfləmiş bir inkişaf etdirmə proyektidir.
Pardus Proyektinin hədəfi nədir?
Proyektin hədəfləri,
* Məşhur bir əməliyyat sistemi paylanmasını meydana gətirmək, * Bu paylamanı yaşadacaq bir təşkilat qurmaq, * Bu paylama və ətrafında meydana gələcək açıq qaynaq ekosistemi vasitəçiliyi ilə xüsusi texnoloji dəstək yaratmaqdır.
Pardus adı haradan gəlir?
Pardus adı, Anadolu Bəbirindən, Panthera pardus tulliana'dan gəlir.
Anadolu Bəbiri, Leopard alt növündəki böyük pişiklərin Anadoludakı son nümayəndələrindəndir. Boyu 200-250 sm, ağırlığı dişilərdə 35-50 kq, kişilərdə 45-70 kq ətrafındadır. Təxminən ömürü 20 ildir. Olduqca çevik olan Anadolu bəbiri, etoburdur və maral, çöl keçisi, çöl donuzu, kiçik məməlilər və quşlar kimi bir çox heyvan ovunu meydana gətirər. Anadolu Bəbiri Egey və Qərb Aralıq dənizi, Şərq Aralıq dənizi və Şərq Anadolu bölgələrində, daha çox meşəlik və dağlıq sahələrdə yaşamışdır. Təbii həyat sahələri və ov qaynaqlarının azalması bəbirləri insanların yaşadığı yerlərə istiqamətləndirmiş və bu da ümumiyyətlə vurularaq ya da zəhərlənərək öldürülmələrinə gətirib çıxarmışdır.
Anadolu bəbiri ilə əlaqədar son rəsmi qeyd 17 Yanvar 1974 tarixində Beypazarı mahalının 5 km qərbində olan Bağözü kəndindən bir qadına hücum etməsi sonrasında vurularaq öldürülməsi üzərinədir. Nəsilinin tükəndiyi istiqamətində görüşlər tapılmasına qarşı, bu gün Türkiyədə 10-15 Anadolu Bəbiri qaldığı da qarşıya qoyulmaqdadır. 2001-ci ildə Şərq Aralıq dənizi bölgəsi Dandi mövqesində və Şərq Qaradəniz bölgəsi Müsikli dərəsində, 2004-cü ildə də Şərq Qaradəniz bölgəsi Pokut yaylasında görülmüşdür. Anadolu bəbirinin varlığını sübut etmək və qoruma altına almaq üçün təbiət könüllülərinin səyləri aralıqsız sürməkdədir.
Niyə Linux, niyə hər şeyi ən başdan yazmırıq?
Gərək Linux nüvəsni, gərəksə istifadə etdiyimiz Mozilla Firefox veb brauzeri, OpenOffice.org, KDE masaüstü mühiti kimi azad proqramlar, çox sayda adam tərəfindən uzun bir iş müddətinin nəticəsində bu günki yetkinluqlarına çatmışdır. Bu işi təkrarlamaq bizə pul və zaman itkisindən başqa bir şey təmin etməyəcək.
Söz mövzusu proqramlar azad olduqları üçün, Türkcə dəstəyiylə əlaqədar ya da son istifadəçiyə istiqamətli bir təmizləmə, inkişaf etdirmə ehtiyacımız olduğunda, bunu proqramı dəyişdirərək asanlıqla edə bilməkdəyik. Bu inkişaf etdirmələri azad proqram dünyasına geri təqdim etməmiz isə, bizi azad proqram ekosisteminde yer və söz sahibi etməkdə, bu ekosistemin dinamik gücünü öz faydalarımızı güdəcək şəkildə istiqamətləndirə bilməmizə imkan verməkdədir.
Linux, bizim üçün, informasiya dünyasının bu günki səviyyəsinə sürətlə çatıb, öz xüsusi qatqılarımızı bunun üstünə qoyaraq, bu səviyyəni aşmamızı təmin edəcək bir sıçrama taxtası olmuşdur.
Bu proyekti kimlər inkişaf etdirir? Könüllü əsasınamı söykən/dözür?
Pardus Proyekti, Türkiyə Elmi və Texniki Araşdırma Təşkilatı (TÜBİTAK) Milli Elektronik və Kriptoloji Araşdırma İnstitutu (UEKAE) bünyəsində icra edilir. Proyektdə işlə/çalışan inkişaf etdiricilərin bəziləri TÜBİTAK personalı olaraq Pardus Proyekti işçiləri. Bununla birlikdə getdikcə artan ədəddə qatqıçımız könüllü olaraq Pardus məhsulunun fərqli qisimlərinə dəstək verir. Artan ədəddə qatqıçılarımız ilə Pardus, TÜBİTAK personalı bir nüvə heyət ətrafında şəkillənən bir birlik paylamas(n)ı halına gəlməkdədir.
Bu proyekt nə zamana qədər sürəcək? TÜBİTAK dəstəkləməkdən imtina etsə nə olar?
Pardus Proyekti, proyekt məqsədləri gerçəklənənə qədər sürəcək. Yəni Pardusun yayılması tamamlanıb, davam etdirilə bilər bir təşkilat halına gələnə və azad proqram ekosistemi dəyər yaratmağa başlayana qədər. TÜBİTAK bu məqsədlər istiqamətində icra ediləcək bütün işləri dəstəkləyəcək. Ümid edilmədik bir şəkildə TÜBİTAK Pardus Proyektindən dəstəyini çəkəcək olsa, Pardus azad bir proqram olaraq həyatına davam edəcək. GPL lisansı sayəsində istəyən hər adam, qrup ya da quruluş Pardusu qaldığı yerdən götürüb inkişaf etdirməyə davam edə bilər. TÜBİTAK Pardusun yalnız marka haqqlarına sahib, proqram isə istifadə edənlərə aid.
Pardus harada inkişaf etdirilir? Sizinlə görüşmək istəsəm hara gəlməliyəm?
UEKAE, TÜBİTAK Gebze Məskənində iştirak edir. Pardus qrupu da burada. UEKAEin təhlükəsizlik meyarları gərəyi məqbul bir müddət əvvəlindən görüş almaq şərti ilə bizimlə proyekt ofisində görüşə bilərsiniz.
İnkişaf etdiricilərə necə çata bilərəm?
İnkişaf etdiricilərin ünsiyyət ünvanlarına geliştiriciler səhifəsindən çata bilərsiniz. Ayrıca e-posta siyahıları da inkişaf etdiricilərin bütününə çatmaq üçün uyğun bir yoldur.
Rəsmi bir IRC serveriniz ya da forumunuz varmı?
Xeyr, yox.
Lakin Pardus birliyini bir araya gətirmək və istifadəçilər arasında məlumat paylaşmasını sürətləndirmək üçün müxtəlif ünsiyyət kanalları yaradılmış və işlədilməkdədir. azadlığıçın birlik saytı, azadlığıçın forumu və Pardus İstifadəçiləri E-poçt Siyahısı bunlar arasında sayıla bilər.
Bununla birlikdə Pardus ilə əlaqədar olan, lakin "pardus.org.tr" alan/sahə adının altında iştirak etməyən heç bir işin Pardus ilə əlaqədar məlumat al/götürmək və inkişaf etdiricilər ilə təmasa keçmək üçün rəsmi kanallar olduqları düşünülməməlidir.
Qəti məlumat almaq və doğrudan ünsiyyət qurmaq üçün lazımlı olan üsullar SSSin əlaqədar qisimlərində verilmişdir.
İstifadə etmə və İşlətmə
Pardus Qurulan CD nə demək?
Pardus əməliyyat sisteminin iki məhsulu mövcuddur. Pardus çalışan CD və Pardus Qurulan CD. "Pardus" deyildiyində əksinə ifadə edilmədiyi müddətcə Pardusun qurula bilən distributivi qəsd edilməkdədir. Bu distributiv normal bir əməliyyat sistemi kimi kompüterinizə qurub işlədə biləcəyiniz bir məhsuldur. Qurulan CDin son distributivini Pardus:İndir səhifəsindən endirə bilərsiniz.
Pardus çalışan CD nə demək?
Pardus çalışan CD, tamamilə CD üzərindən çalışan, quraşdırılma tələb etməyən və çalışmaq üçün sabit diskinizə məlumat yazmağa ehtiyac duymayan bir məhsuldur. Pardus çalışan CD, Pardus Milli Əməliyyat sistemini kompüterinizə qurmadan işlədə bilməniz və təcrübəyə bilməniz üçün hazırlanmışdır. Kompüterinizdə yüklü digər əməliyyat sistemlərinə və məlumatlara hər hansı bir zərər vermədən və dəyişikliyə uğratmadan Pardus çalışan CDi istifadə edə bilərsiniz. Tək etməniz lazım olan kompüterinizin açılış (BIOS) nizamlarını istifadə edərək kompüterin CDdən başlamasını təmin etməkdir. çalışan CDin son distributivini Pardus:İndir səhifəsindən endirə bilərsiniz.
Veb səhifələrinizdə gördüyüm md5sum uzadılmalı fayllar nədir?
MD5SUM xülasə faylı, endirdiyiniz ISO faylının bütünlüyünü nəzarət etmək və endirmə əməliyyatı əsnasında hər hansı bir zərər görmədiyindən əmin olmaq üçün istifadə edilər. MD5SUM faylına bir mətn/mətin təşkil edici ilə baxdığınızda bir xarakter silsiləsi və fayl adı görəcəksiniz. ftp://ftp.pardus.org.tr/pub/md5summer.exe ünvanındakı proqram köməyi ilə ISO faylının xülasəsinin MD5SUM faylının məzmunu ilə eyni olduğundan əmin olunuq. Əgər yekunlaşdırar eyni deyilsə bu, ISO faylını endirməniz əsnasında əlaqədəki bir problem/sualın səbəbi ilə kompüterinizdəki kopiyanın zərər görmüş olduğu mənasını verər. Belə bir vəziyyətdə, endirdiyiniz xarab faylı CDə yazmayıb yenidən endirməniz lazımlıdır. Linux istifadəçiləri md5 xülasəsni götürmə əməliyyatını "md5sum" adlı tətbiq ilə edə bilərlər. Bunun üçün konsolda Şablon:Əmr əmrini verməli və faylın möhkəm olduğunu anlamaq üçün müsbət cavab almalısınız.
Pardusu necə endirə bilərəm?
Pardusun son distributivini buradan endirə bilərsiniz. Ayrıca quraşdırılma əməliyyatını izah edən bir sənəd də burada mövcud.
Pardusu endirməm mümkün deyil, mənə göndərə bilərsinizmi?
Çox təəssüf ki Pardusun paylamasını CD göndərmə mənasında edə bilmirik. Distributiv təqvimimizlə uyğun bir şəkildə, hər distributivi izləyən dövrdə aylıq PC jurnallarıyla birlikdə Pardus Quraşdırılma CDlərimiz nizamlı olaraq dağıt/paylanmaqdadır. Pardusu Linux CDləri satan saytlardan da təmin etmə şansınız mövcud. Bu saytların bir siyahısına şuradan çata bilərsiniz. Bunun yanında Pardus İstifadəçiləri adlı e-poçt siyahımıza üzv olaraq siyahı üzvlərindən bu mövzuda kömək istəyə bilərsiniz.
Ayrıca PardusCDTemini səhifəsi altında könüllü olaraq oturduqları şəhərlərdəki yeni istifadəçilərlə Pardus CDi paylaşan istifadəçilərin bir siyahısına çata bilərsiniz.
Pardusu CDə yazarkən diqqət yetirməm lazım olan şeylər nələrdir?
Endirdiyiniz faylın md5 xülasəsində bir problem yoxsa, artıq ISO faylını CD yazıçınız vasitəçiliyi ilə yaza bilərsiniz. ISO, bir CD fayl sistemi növüdür, buna görə onu arxiv vasitələri ilə açmamanız, ya da bu faylı CD içərisində kopiyalamamanız lazımdır. Əksinə təqdirdə CDiniz başladıla bilər (bootable) olmayacaq və Pardus başlamayacaq. CD yazmaq üçün istifadə etdiyiniz tətbiqin kömək menyularından ISO imiclərin ("CD imici yazma" ya da "bootable CD meydana gətirmə" olaraq da ifadə edilə bilər) necə yazıldığını tapıb yönergeleri izlənin.
Təşkilatımda Pardus istifadə etmək istəyirəm, təşkilati dəstək verirsinizmi?
Proyekt, dəstək vermək üçün lazımlı quruluşa sahib deyil. Bu səbəblə təhsil, dəstək və baxım işlərini iş ortaqlıqları yolu ilə təmin etməyi düşünürük. Təşkilati dəstək bu çərçivədə UEKAE ilə ediləcək bir proyekt daxilində ya da UEKAEin alt yüklənici olaraq iştirak edəcəyi bir quruluşda təmin edilə bilər. Hələ iş modelləri və kanalları tam olaraq meydana gəlmədiyindən hazır həllər tapa bilməyəcəksiniz. Ancaq bilgipardus.org.tr ünvanı vasitəçiliyi ilə bizə çatdıracağınız təşkilati birlikdə iş tələbi üzərində birlikdə işləyərək proyektləndirməmiz mümkün ola biləcək.
Pardusu Macintosh kompüterimdə də işlədə bilərəmmi?
Pardus İntel və uyğun prosessor sahibi PClər üzərində çalışmaq üzrə yığılmış və hazırlanmışdır. Macintoshlarda istifadə edilən PowerPC prosessor platformasına istiqamətli bir distributiv hazırlamaq qısa vədəli planlarımız arasında yox. Bununla birlikdə 20 Oktyabr 2006da hazırlanan sınaq distributiviylə birlikdə İntel prosessor ilə çalışan Macintosh kompüterlərdə Pardus istifadə edilə bilməyə başlandı. Bu tarixdən sonra nəşr olunan distributivlərlə Mac istifadəçiləri də Pardus istifadə edə bilərlər.
Pardus açılarkən "qrup>" yazan qara bir ekranda ilişir, nə etməliyəm?
Seyrək də olsa məsələn CDin düz oxuna bilməməsi səbəbi ilə Pardus çalışan CD açılarkən Qrup önyükleyicisi öz nizamlarını düz yükləyə bilmir və məsələn bu şəkildə bir mesaj ekrana yazılır:
[Minimal BASHliyə line editing his supported. For the first word. TAB lists possible command completios. Anywhere əlsə TAB lists the possible completions of a nəhəngicə/Filename. ] qrup>
Bəzi sistemlərdə qrupa bir neçə əmri əllə girərək sistemi açmaq mümkün ola bilir. Yuxarıdakı kimi bir problemlə qarşılaşsanız aşağıdakı düzəltmələri edərək təcrübəyə bilərsiniz.
Çalışan CD 2007 üçün grub>root (cd) grub>kernel (cd)/boot/kernel-2.6.18.5-67-34 root=/dev/ram0 init=/linuxrc cdroot quiet grub>initrd (cd)/boot/initrd.gz
Lisanslama və paylama
Pardusun lisansı nədir?
Pardusa əlavə olunmaq üzrə proyekt daxilində hazırlanan proqramlar GNU Ümumi Cəmiyyət Lisansı (GPL) lisansı ilə hazırlanmaqdadır. Paylama içərisində istifadə edilən proqramların böyük əksəriyyəti GPL və digər azad lisanslar ilə dağıt/paylanır. Buna baxmayaraq daha çox istifadəçiyə çata bilmək üçün azad bir lisans ilə təqdim edilməyən, xüsusi təchizat sürücüləri kimi bəzi proqramlar Pardus ilə paylana bilər. Pardus üçün inkişaf etdirilən proqramlar hər vaxt GPL ilə paylanacaq.
GPL lisansı haqqında daha çox məlumata necə çata bilərəm?
GPL (General Public License - Ümumi Cəmiyyət Lisansı) distributiv 2in orijinal mətninə bu ünvandan, Türkcə tərcüməsinə isə bu ünvandan çata bilərsiniz.
Bu lisans Pardusu kopiyalaya bilməmə ya da sata bilməmə icazə verir mu?
Bəli, qətiliklə bəli. GPL ilə paylanan bir proqramı dilədiyiniz kimi kopiyalaya bilər, üzərində dəyişiklik edə bilər və təkrar paylaya bilərsiniz (ödənişli və ya ödənişsiz olaraq). Tək! Etdiyiniz dəyişiklikləri yenə açıq olaraq paylamalısınız. GPL lisansı ilə nəşr olunan proqramlar paylana bilər olsa da Pardusun ad və logosu qeydiyyatlı bir markadır və dəyişdirilən məhsulların eyni ya da marka qeydiyyatına zərər verəcək şəkildə bənzəyən bir ad və logo ilə ilə paylanmaması lazımdır.
Pardusdakı tətbiqlərin qaynaq kodlarına necə çata bilərəm?
İnkişaf etdirmə müddətində olan bütün tətbiqlər Subversion distributiv idarə sistemi üzərindən paylanmaqdadır. uludag anbarı Pardus Proyekti tərəfindən inkişaf etdirilən proqramları təqdim edərkən, pardus anbarı Pardusa daxil edilən azad proqramları və bunlara edilən yamaqları da təqdim edən Pardus paketləri anbarıdır.
Subversion distributiv idarə sisteminin istifadəsi ilə əlaqədar məlumata Yeni inkişaf etdirici kılavuzuın əlaqədar bölümünden çata bilərsiniz.
Pardusun bir yol xəritəsi varmı? Bir sonrakı hədəfiniz nə olacaq?
Bəli var. Pardus distributivləri ilə əlaqədar yol xəritələri ümumiyyətlə inkişaf etdiricilərin təsdiqi ilə, distributivdən müəyyən bir müddət əvvəl, inkişaf etdirici siyahısında nəşr olunur. Ediləcək işlər siyahıda mübahisə et/müzakirə edilərək yol xəritəsi qatqıçılara təqdim edilir. Yol xəritəsi üzərində rol oynamaq istəyən qatqıçılar proyektə dəstəklərini təqdim edirlər.
TÜBİTAKin bir gün Pardusun qaynaq kodlarını bağlaması ola biləcəkmi?
GPL olaraq nəşr olunmuş qaynaq kodların bağlanılması mümkün deyil. Lakin hər hansı biri GPL proqramını sonrakı distributivlərində, əgər proqrama çöldən bir qatqı gəlməmiş isə, GPL ilə paylamamağı seçə bilər. Əgər proqrama çöldən qatqı gəlmiş isə, hər qatqıçının təsdiqi alınmaq məcburiyyətindədir. Bildiyimiz qədəri ilə TÜBİTAKin qaynaq kodları bağlama niyyəti yox. Lakin elə olsa belə bu ana qədər çıxarılan bütün qaynaq kod hər vaxt GPL lisanslı olaraq qalacaq.
texniki/Müxtəlif
Pardus mənim bütün ehtiyaclarımı qarşılaya bilərmi?
Pardus ilk mərhələdə bilişim oxucu-yazıçıs(n)ı olaraq təyin olunan istifadəçinin temel masaüstü ehtiyaclarını qarşılamaq üzrə inkişaf etdirilməkdədir. Lazımlı infrastruktur işləri tamamlandığında və istənilən hədəflərə çatıldığında daha fərqli istifadəçi profillərinin fərqli ehtiyaclarını da qarşılamaq üzrə inkişaf etdiriləcək.
Pardusda inkişaf etdirmə vasitələri də varmı?
Bəli var. Lakin inkişaf etdirmə vasitələri tək bir CD görünüşü olaraq İnternetdən endirilən Pardus distributivi içərində olmur. Bununla birlikdə, inkişaf etdirmə vasitələrinə ehtiyacı olanlar paket anbarından rahatlıqla qura bilərlər.
Pardus üzərində hansı proqramlaşdırma dillərini istifadə edə bilərəm?
Pardus üzərində bir çox proqramlaşdırma dili və inkişaf etdirmə mühiti dəstəklənilməkdədir. Digər əməliyyat sistemlərində istifadə etməkdə olduğunuz, vərdiş etdiyiniz proqramlaşdırma dilləri və proqramlaşdırma mühitlərinin bir çoxunun muadillerini Pardus üzərində də tapa bilərsiniz. Bu anda Pardus üzərində istifadə edə biləcəyiniz proqramlaşdırma dillərinin kiçik bir siyahısı aşağıda sadalanmaqdadır.
* C * C++ * Objective-C * Java * Python * Perl * Ruby * Paskal * C#/Mono
Pardusda Java, Flash kimi əlavələr varmı?
Bəli. Quraşdırılmadan sonra Mozilla Firefox kimi vasitələrinizə ayrıca bu əlavələri qurmanız lazım deyil.
Pardusa RPM ya da DEB paketlərini qura bilərəmmi?
Pardusda RPM ya da DEB paketləri istifadə edilməməkdədir. Bunlar yerinə tətbiqlərin sistemə qurulması üçün, Pardusun xüsusi paket rəhbərlik sistemi olan PİSİın ".pisi" uzadılmalı paketləri istifadə edilməkdədir. Bu səbəbdən RPM (ya da DEB paketlərini) Pardusa qura bilməzsiniz. İstifadə etməni istədiyiniz bir tətbiqin PiSi paketi tapılmırsa lütfən Paket İstəyi maddəsinə nəzər salın.
Pardusun vizual fayllarına, ekran görünüşlərinə necə çata bilərəm?
Pardusa aid vizual fayllarına Pardus Mətbuat səhifəsindən çata bilərsiniz.
Pardus 2007.x ekran görünüşlərinə isə Ekran Görünüşləri maddəsindən çata bilərsiniz.
Pardusun vizual fayllarını istədiyim kimi istifadə edə bilərəmmi?
Pardusun "Təşkilati" logosu qeydiyyatlıdır və bütün istifadə haqqları TÜBİTAK-UEKAEə aiddir. Bununla birlikdə istifadə etmək istədiyiniz vizual faylları icazə alaraq istifadə etməniz mümkündür. Mövzu ilə əlaqədar bilgipardus.org.tr ünvanına yaza bilərsiniz.
Pardus yalnız Türkcəmi? İngiliscə də istifadə edə bilərəmmi?
Pardusu hər iki dildə də istifadə edə bilərsiniz. Avqust 2008 etibarilə aktual distributiv olan Pardus 2008, quraşdırılmadan etibarən Türkcə, İngiliscə, Hollandiya tərəfindən, İspanca, Braziliya Portuqalcası, Almanca, İtalyanca, Fransızca və Katalanca dillərini dəstəklər.
Pardusun bir başqa üstünlüyü də quraşdırılma sonrasında diləyən istifadəçilər öndənimli dil seçkisindən fərqli bir dil ilə sistemlərini istifadə edə bilərlər. Beləliklə eyni kompüteri bir istifadəçi Türkcə interfeys ilə çalışarkən, başqa bir istifadəçi İngiliscə interfeys ilə istifadə edə bilər. Məsələn, Türkcə qurulmuş bir sistemi İngiliscə istifadə etmək istəyirsinizsə, Pardus Quruluşlandırma Mərkəzinin "Regional və Erişilebilirlik" hissəsindən "Bölgə və Dil" nizamlarından ölkə və dili dəyişdirə bilərsiniz.
Pardus 2008 distributiviylə əskiksiz İngiliscə, Hollandiya tərəfindən, İspanca, Braziliya Portuqalcası, Almanca, İtalyanca, Fransızca və Katalanca dil dəstəyinə əlavə olaraq; anbarlarında KDE vasitələrinin müəyyən bir tərcümə nisbəti və keyfiyyətini tutmuş 65 fərqli dildəki yerliləşdirmələrinə yer verilməkdədir.
Pardusu kompüterimdə işlətmək üçün necə bir təchizata sahib olmam lazımlı?
Pardus 2008 üçün;
* İntel Pentium III və üstü (ya da ekvivalenti) prosessor * 256 MB yaddaş (512 MB tövsiyə edilər) * 8 GB ya da üstü tutumda sabit disk (Qurulan CD üçün) * CD-ROM Oxucu (4x və üstü) * Tümleşik ya da ən az 16 MBlik bir ekran kartı
təchizatı kifayətdir.
Pardus mənim kompüterimdə nə qədər sürətli çalışar?
Minimum təchizat ehtiyaclarını qarşılayan hər hansı bir kompüterdə Pardus sağlam olaraq çalışmaqdadır. Ancaq eyni anda işlətdiyiniz proqram ədədi, istifadə etdiyiniz proqramlaşdırarın yaddaş ehtiyacları kimi səbəblərdən ötəri təchizatınız nə qədər güclü isə Pardus da o qədər sürətli və axıcı çalışacaq. Məsələn eyni anda həm ofis vasitələri həm də çokluortam vasitələrini istifadə etmək istəyirsinizsə, 512 MB yaddaş (RAM) ehtiva edən təchizat istifadə etmənizi tövsiyə edərik.
Pardus ilə digər əməliyyat sistemimdəki sənədlərimə çata bilərəmmi?
Bəli. Pardus masaüstündə olan Sistem simvoluna və açılan pəncərədəki Yığma Mühiti simvoluna basdığınızda sabit diskinizin hissələrini görərsiniz və istədiyiniz hissəsinə tikləyərək disk üzərindəki sənədlərinizə çata bilərsiniz.
Pardus ilə digər əməliyyat sistemimdəki ofis sənədlərimi təşkil edə bilərəmmi?
Pardus ofis tətbiqləri proqramı paketi olan OpenOffice.orgı ehtiva edər. OpenOffice.org proqramlarını istifadə edərək digər əməliyyat sisteminizdəki ofis sənədlərinizi təşkil edə bilərsiniz.
Pardus ilə e-poçtlarımı oxuya bilər, İnternetdə gəzə bilərəmmi?
Pardus İnformasiya Oxucu-Yazıçısı olaraq təyin olunan istifadəçinin İnternet ehtiyaclarını qarşılayacaq proqramlar ehtiva etməkdədir. Pardus içərisindəki müxtəlif proqramlarla İnternet səhifələrini gəzə bilər (Mozilla Firefox, Konqueror), e-poçtlarınızı oxuya bilər (KMail, Mozilla Thunderbird); FTP xidməti verən ünvanlara bağlanıb ehtiyac duyduğunuz əməliyyatları edə bilər (Konqueror, KFTPGrabber); ICQ, Jabber, GoogleTalk, MSN, Yahoo, IRC kimi anında mesajlaşma şəbəkələrinə bağlana bilər (Kopete, Pidgin), beləliklə təməl İnternet xidmətlərinin hamısını istifadə edə bilərsiniz.
Pardus ilə DVD/VCD/MP3 çala bilərəmmi?
Paylama içərisində video, musiqi və bənzəri faylları istifadə etməniz üçün Amarok, Kaffeine, MPlayer, JuK kimi bir çox tətbiq gəlməkdədir. Bu tətbiqləri istifadə edərək WAV, MP2/MP3, OGG, AC3, WMA kimi səs formalarına sahib faylları dinləyə bilərsiniz. OVU, MPEG/MPG, MOV, WMV, QT, DAT kimi video formalarındakı faylları, MMS, RTSP, HTTP protokollarını istifadə edən canlı verilişləri də izləyə bilərsiniz. Ayrıca yenə bu tətbiqlərlə DVD, DLDVD, VCD, SVCD kimi müxtəlif formalarda disklərin də ehtiva etdiyi video, səs, şəkil kimi məlumatlara çata bilər, izləyə bilər, dinləyə bilərsiniz. Lazımlı codec faylları və kitabxanaları Pardus içərisində istifadəyə hazır olaraq gəlməkdədir.
çalışan CDdəki idarəçi parolu nədir?
Pardus İşlə/çalışan CDdə idarəçi parolu "pardus" dur.
Xəta Raporlama / Kömək
Pardusda bir səhv tapdım, nə etməliyəm?
Pardusda səhv tapdığınızı düşündüyünüz zaman səhv. pardus.org.tr ünvanında olan Pardus Səhv Təqib Sisteminə problemi raporlamanız kafi olacaq. Lütfən edəcəyiniz səhv elanında ən çox diqqət çəkən bir neçə sözcüyü axtarışı unutmayın. Bildirəcəyiniz səhv hal-hazırda hesabatlanmış və bəlkə də həll edilmiş belə ola bilər.
Uluzilla nədir, necə istifadə edə bilərəm?
Uluzilla, Pardus Səhv Təqib Sisteminə verilən addır. Təməlində Bugzilla adı verilən tətbiq çalışmaqdadır. Uluzillanı istifadə edə bilmək üçün əvvəlcə Uluzilla üzərində bir hesab açmalısınız.
Uluzilla hesabınız ilə sistemə daxil olduqdan sonra, xəta raporlaya bilər, istək tələb olunabilər, digər səhv və istəklərə şərh yaza bilər, səs verə bilə, müəyyən səhvləri və ya istəklərə abunə olaraq təqib edə bilərsiniz. Səhv və ya istək bildirmədən əvvəl ilk olaraq Səhv sorğulama səhifəsini istifadə edərək tapdığınız səhvi ya da tələb etdiyiniz istəyin sizdən əvvəl başqası tərəfindən sistemə girilib girilmədiyini nəzarət etməlisiniz.
Əgər sistemdə probleminiz/istəyiniz ilə əlaqədar məlumat yoxdursa və ya mövcudlar sizin probleminizi təsvir etmir isə; Yeni səhv bildirmə səhifəsindən səhv/istək ilə əlaqədar kateqoriyanı seçmək və daha sonra sistemin soruşduğu suallar istiqamətində gələn formaları doldurmaq səhv raporlamak və ya istək tələb etmək kifayətdir. Raporladığınız səhv və ya istəyin inkişafı ilə əlaqədar məlumatlar sizə qeyd olarkən sistemə verdiyiniz e-poçt ünvanınız vasitəçiliyi ilə çatacaq.
İşlərinizə köməkçi olmaq üçün proqramlaşdırma bilməm şərtmi?
Qətiliklə xeyr :) Bu proqramlaşdırma bilməyənlər də ən az bilənlər qədər proyektə köməkçi ola bilərlər.
Necə kömək edə biləcəyim mövzusunda məlumatı haradan ala bilərəm?
Bir yerdən başlamaq lazım. Pardus Proyektinə bağlı necə kömək edə biləcəyinizdə sizə köməkçi ola biləcək qaynaqlar bunlar ola bilər:
- azadlığıçın forumu: Pardus birlik saytı azadlığıçının forumu. Pardus proqramları üçün təqdimat yazısı yazmaq, oyun araşdırmaları etmək və müxtəlif bələdçi sənədlər hazırlayaraq Pardusa dəstək vermək üçün yaxşı bir nöqtə.
Bir tətbiq yazdım, Pardusa onu da əlavə edə bilərsinizmi?
Bir tətbiqin Pardusa əlavə oluna bilməsi üçün yazılan tətbiqin müəyyən meyarları təmin etməsi lazımdır. Hər şeydən əvvəl tətbiqin azad lisanslardan biri ilə lisanslanması və qaynaq kodunun çatıla bilər olması lazımdır. Bunun xaricində İnformasiya oxucu-Yazıçıs(n)ı istifadəçiyə xitab etməsi, asan istifadə edilə bilməsi, qərarlı olması və ən əhəmiyyətlisi Pardus içində olan bir tətbiqə alternativ olmaması lazımdır (Məsələn Konqueror adı verilən fayl idarəçisi yerinə yazılacaq bir fayl idarəçisi tətbiq Pardusa əlavə olunmayacaq). Bu şərtləri təmin edən hər hansı bir proqramınızın paylamaya əlavə olunması istəyini inkişaf etdiricilərə çatdırmaq üçün Uluzillanı istifadə edə bilərsiniz.
Pardus Yansıları
Əks olun siyahısına haradan çata bilərəm?
Məhsullar səhifəsindən əlaqədar məhsul üçün Pardus serverlərinə çatıla bilər.
Pardusun iş yerimdən / universitetimdən endirilməsini istəyirəm, əks server ola bilərəmmi?
Ola bilərsiniz, bu kimi mövzularda detallı məlumat al/götürmək üçün bilgipardus.org.tr ünvanı ilə əlaqəyə keçə bilərsiniz.itələ: Pardus:FAQ
